Δυο στάσεις στο δρόμο της προσφυγιάς: Λέσβος- Ειδομένη

Author: Share:

Η πρώτη εικόνα που αντικρίζω φτάνοντας στη Λέσβο είναι παραλίες γεμάτες με μικρά πορτοκαλί αντικείμενα. Από το παράθυρο του αεροπλάνου μοιάζουν με ομπρέλες θαλάσσης. Αλλά κανείς δεν κάνει ηλιοθεραπεία στις ακτές του νησιού. Οι πορτοκαλί «ομπρέλες» είναι στην πραγματικότητα τα πορτοκαλί γιλέκα και τα σωσίβια των προσφύγων.

Στο αεροδρόμιο πιάνω κουβέντα με τον Bazil, έναν γιατρό από τη ΜΚΟ Human Appeal που προσφέρεται να με πάρει μέχρι τη Μυτιλήνη. Σύρος κι ο ίδιος, έφυγε πριν από 16 χρόνια από τη χώρα του. «Γιατί μια μητέρα να ρισκάρει στριμώχνοντας τα παιδιά της σε μια πλαστική βάρκα που διαπλέει το Αιγαίο; Είναι πολύ απλό, γιατί η ζωή τους κινδυνεύει περισσότερο αν μείνουν στη Συρία”. Ο Bazil φοβάται ότι με την επέμβαση των Ρώσων η κατάσταση περιπλέκεται. Η συζήτηση έρχεται στους διακινητές. «Παίρνουν 1500 δολάρια το κεφάλι. Με έξι βάρκες, ο κάθε ένας από αυτούς βγάζει μισό εκατομμύριο δολάρια τη μέρα».

“Ακόμα και τα ζώα θέλουν να ζήσουν καλύτερα”

Φτάνοντας στο λιμάνι διαπιστώνω ότι σε όλα τα μαγαζιά υπάρχουν επιγραφές στα αραβικά. Κάποιοι πρόσφυγες τρώνε στα εστιατόρια, άλλοι τη βγάζουν με μια κονσέρβα στα παγκάκια. Μέχρι και έντυπα των Μαρτύρων του Ιεχωβά στα αραβικά θα δεις πεταμένα στα πάρκα της Λέσβου.

Έξω από τα τουριστικά πρακτορεία σχηματίζονται ουρές για ένα εισιτήριο για το πλοίο. Δυο παιδιά βγάζουν σέλφι. «Ήρθαμε παράνομα από την Τουρκία» εξομολογείται η Maya Sadia, 21 ετών. «Το σπίτι μας στο Yarmouk καταστράφηκε από βομβαρδισμούς το 2012. Μετά μας πήγαν σε έναν άλλο καταυλισμό, όπου μας έκλεισαν δυο χρόνια”. Η μητέρα των παιδιών, η Hounda δίδασκε στο πανεπιστήμιο, στο τμήμα Ηλεκτρονικής. Η μεγάλη της κόρη, η Maya σπούδαζε φυσική και ο 15χρονος γιος της, ο Mustafa θέλει να σπουδάσει μηχανολόγος. Όταν τους ρωτώ αν θα επιστρέψουν ποτέ πίσω στην πατρίδα, ο μικρός είναι κατηγορηματικός “όχι”, η αδερφή του λέει “ναι, αν τα πράγματα βελτιωθούν”, κι η μάνα τους σε δίλημμα γιατί “άφησα τη ζωή μου εκεί, αλλά θέλω μια καλύτερη ζωή για τα παιδιά μου”. “Θα δουλέψω, τα παιδιά θα σπουδάσουν… Ακόμα και τα ζώα ψάχνουν να βρουν σε ποιο τόπο θα ζήσουν καλύτερα, αυτό θέλουμε κι εμείς”.

Ο διακινητής με το κότερο

Ξαφνικά ακούω τους λιμενικούς  να φωνάζουν «κάντε στην άκρη, μην τραβάτε πρόσωπα». Στο λιμάνι μπαίνει ένα πολυτελές γιοτ, το οποίο ακολουθεί ένα φουσκωτό του Λιμενικού, όπου επιβαίνει ένας κρατούμενος με χειροπέδες. Πρόκειται για τούρκο διακινητή (ή μάλλον, για υπάλληλο του πραγματικού διακινητή…), ηλικίας περίπου 27-28 ετών. Οι λιμενικοί τον είχαν σταμπάρει εδώ και καιρό. Προς 3.000 δολάρια «το κεφάλι», μετέφερε πρόσφυγες μέχρι τις κοντινές ακτές της Λέσβου και τους έριχνε στη θάλασσα για να βγουν κολυμπώντας στην ακτή. Η «δουλειά» γινόταν βράδυ, για να προλάβει να επιστρέψει στα χωρικά ύδατα της Τουρκίας και αν τον ρωτούσαν θα έλεγε ότι έκανε βόλτα απολαμβάνοντας τη θάλασσα. «Έβγαλε ένα σωρό κόσμο ο αλήτης» ακούω δίπλα μου μια ηλικιωμένη. Δεκάδες άλλα γιοτ ξεφορτώνουν κόσμο τα βράδια και το πρωί επιστρέφουν στα τουρκικά χωρικά ύδατα.

Διαβάστε την συνέχεια του ρεπορτάζ εδώ.

[Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Επιλογές» με τη «Μακεδονία της Κυριακής» 26/10/2015]