Θάνος Μικρούτσικος: Η Τέχνη βοηθά να αποκτήσουμε κριτική συνείδηση άλλα δίνει και κουράγιο και δύναμη

Author: Share:

 

Ένας από τους σπουδαιότερους Έλληνες μουσικούς και συνθέτες. Έντονα στρατευμένος και πολιτικοποιημένος. Μελοποίησε Γιάννη Ρίτσο, Μάνο Ελευθερίου, Μπέρτολ Μπρεχτ, Βλαδίμηρο Μαγιακόφσκι, Άλκη Αλκαίο και Κώστα Τριπολίτη. Τραγούδια του ερμήνευσε η Μαρία Δημητριάδη, η Χαρούλα Αλεξίου, η Milva, ο Μανώλης Μητσιάς, ο Δημήτρης Μητροπάνος και ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου. Με τις μελωδίες του σημάδεψε το πρόσωπο του ελληνικού έντεχνου τραγουδιού και εξακολουθεί να τοποθετείται έως σήμερα σχετικά με τα καλλιτεχνικά αλλά και πολιτικά ζητήματα της χώρας.

Τι ήταν αυτό που σας έκανε να αντιληφθείτε τη κλίση σας στη μουσική;

Θυμάμαι ένα γεγονός το οποίο συνέβη πριν από 64 χρόνια και θα το χαρακτήριζα ως σημείο έναρξης της μουσικής μου περιπέτειας. Μεγάλωσα σε μια αστική οικογένεια. Κοντά στο σπίτι της οικογένειας έμενε σε ένα άλλο σπίτι η θεία μου, η οποία ήταν μια μορφωμένη γυναίκα και καθηγήτρια μουσικής. Στο σπίτι της υπήρχαν τρία πιάνα με ουρά, τα οποία ήταν σκεπασμένα με κάποια σεντόνια. Μέχρι τότε γνώριζα πως τα πιάνα αυτά δε λειτουργούσαν… Κάποια στιγμή βρέθηκα στο σπίτι της και για κάποιο ανεξήγητο λόγο μου είπε πως εκείνη τη μέρα θα άνοιγε το πιάνο μετά από πολλά χρόνια και θα έπαιζε κάτι για μένα. Έπαιξε ένα κομμάτι του Σούμπερτ και με είδε τόσο εντυπωσιασμένο ώστε πήρε τα δάχτυλά μου και άρχισε να παίζει τη βασική μελωδία καθοδηγώντας με. Την ηλεκτρική εκκένωση που αισθάνθηκα τότε, την αισθάνομαι ακόμα και τώρα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να αρχίσω να κάνω μαθήματα πιάνου και να στραφώ ολοκληρωτικά στη μουσική.

Ξεκινήσατε ως ένας στρατευμένος συνθέτης μελοποιώντας Γιάννη Ρίτσο, Βλαδίμηρο Μαγιακόφσκι, Μάνο Ελευθερίου και Μπέρτολ Μπρεχτ. Τι σας έδινε το ερέθισμα για αυτές τις μελοποιήσεις;

Ο άνθρωπος που με επηρέασε περισσότερο στην μουσική μου πορεία δεν ήταν μουσικός αλλά ποιητής και συγκεκριμένα ήταν ο Γιάννης Ρίτσος. Ο Γιάννης Ρίτσος ήταν ο δάσκαλός μου. Τον γνώρισα, τον εκτιμούσα και τον αγαπούσα απεριόριστα. Είχαμε μια στενή επαφή και έναν αμοιβαίο σεβασμό. Με πίστεψε πολύ από την αρχή. Ο Ρίτσος μου είχε πει κάτι πολύ σημαντικό που το ακολουθώ ακόμα και σήμερα. Να γράφω για ό,τι με καίει –είτε αυτό είναι κοινωνικός προβληματισμός, είτε ένα προσωπικό θέμα- και να προσέχω πάντα τη φόρμα που χρησιμοποιώ. Τα θέματα για κάποιον δημιουργό είναι συγκεκριμένα. Η φόρμα, όμως, παίζει το μεγαλύτερο ρόλο. Και επίσης με συμβούλευσε να σέβομαι το παρελθόν και να κοιτάζω στο μέλλον.

Τι αντίκτυπο δημιούργησε η κυκλοφορία του δίσκου ‘Ο Σταυρός Του Νότου’ πάνω σε ποίηση του Νίκου Καββαδία;

Αρκετοί καλοπροαίρετοι δημοσιογράφοι το αρνήθηκαν. Υπήρξε μια μεγάλη ομοφωνία από εκλεκτούς μουσικούς κριτικούς οι οποίοι αμφισβήτησαν το δίσκο. Αυτό πήγασε λόγω της άποψης που είχαν οι περισσότεροι για τον Καββαδία. Θεωρούσαν πως ο Καββαδίας ήταν απλά ένας στιχοπλόκος ημερολογίου και όχι ένας μεγάλος ποιητής. Μπορεί να μίλαγε για τη ζωή των ναυτικών αλλά τα θέματά του ήταν πολυποίκιλλα μέσα από το πεδίο της θάλασσας. Διαπραγματευόταν πολλά μέσα από την ποίησή του. Όλα αυτά τα οποία όμως δεν είχαν γίνει αντιληπτά, πήραν μια άλλη πνοή μέσα από τη μελοποίησή μου. Αποκαλύφθηκε πως ο Καββαδίας είχε σχέση με τη θάλασσα αλλά ήθελε να πει κάποια άλλα πράγματα. Αυτό που αποτελεί το βασικό θέμα του Καββαδία είναι –απευθυνόμενος στη νέα γενιά- να καταφέρει να ξεπεράσει τις δυνατότητές της. Χαρακτηριστικός στίχος το “χόρεψε πάνω στο φτερό του καρχαρία”. Τελικώς, πέρα από τις απόψεις των ειδικών και την αμφιβολία του διευθυντή της Lyra, Αλέκου Πατσιφά, ο οποίος είχε πει χαρακτηριστικά πως μου έκανε δώρο την παραγωγή του δίσκου γιατί πίστευε πως δε θα πουλήσει, ο δίσκος έκανε μεγάλη επιτυχία έχοντας φτάσει σήμερα σε δύο εκατομμύρια αντίτυπα και αποτελώντας την πιο επιτυχημένη απόπειρα μελοποιημένης ποίησης πανευρωπαικά.

Τι ρόλο επιτελεί η τέχνη στην κοινωνία;

Η τέχνη από τη στιγμή που πάτησε το πόδι του ο άνθρωπος στη γη αποτελεί το αποτύπωμά του. Με την τέχνη μπορούμε να δούμε πώς ζούσαν οι άνθρωποι, πώς σκέπτονταν και τι προβληματισμούς είχαν. Παρατηρούμε όμως στον 20ο αιώνα ότι η τέχνη απέκτησε και μια άλλη έννοια. Μέσα από τις διατυπώσεις της ομάδας γύρω από τον Μπέρτολ Μπρεχτ, φάνηκε ότι ο κόσμος δεν αλλάζει μέσα από την τέχνη, αλλά μέσα από την ανθρώπινη πρωτοβουλία. Απλά η τέχνη μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να αποκτήσουν κριτική συνείδηση και σκέψη. Η τέχνη βέβαια σε περιόδους κρίσης, όπως αυτή που βιώνουμε και σήμερα, έχει και εμψυχωτικό χαρακτήρα. Δίνει κουράγιο και δύναμη στο λαό.

Διαβάστε ολόκληρη την συνέντευξη στο StraightOnMusic.com


Την Τετάρτη 29 Ιουλίου στις 21.00 θα πραγματοποιηθεί στο Κάστρο της Μυτιλήνης συναυλία με τους Θάνο Μικρούτσικο, Αφροδίτη Μάνου και Κώστα Θωμαΐδη.

Δείτε το πρόγραμμα του Λεσβιακού Καλοκαιριού 2015