Τα ψέμματα που λέμε αναζητώντας την… αγάπη στο Διαδίκτυο

Περίπου ένας στους τέσσερις νέους ενήλικες αναζητούν τον/την σύντροφό τους μέσα σε ιστοσελίδες ή εφαρμογές για online ραντεβού. Αυτός ο νέος τρόπος… ερωτοτροπίας σου δίνει πρόσβαση σε μια μεγάλη δεξαμενή πιθανών συντρόφων. Έχει όμως και ένα μοναδικό σετ προκλήσεων.

Για παράδειγμα, μπορεί να έχετε ακούσει – ή και να έχετε ζήσει – ένα ραντεβού, που κανονίστηκε online, άλλα δεν πήγε και τόσο καλά, για έναν από τους παρακάτω λόγους: εκείνος ήταν κοντύτερος απ’ ότι έλεγε στο προφίλ του, εκείνη ήταν διαφορετική σε σχέση με ότι παρουσίαζε στις φωτογραφίες, ή εκείνος παραήταν ομιλητικός μέσω γραπτών μηνυμάτων, άλλα δεν του έπαιρνες κουβέντα από κοντά.

Με άλλα λόγια, το προφίλ ενός ατόμου – και τα μηνύματα που έστελνε πριν το ραντεβού – μπορεί να μην αντικατοπτρίζουν αυτό που πραγματικά αυτό το άτομο είναι.

«Το κινητό μου τα έπαιξε»

Η έρευνά μας μπορεί να είναι από τις πρώτες που ασχολούνται με τέτοια ερωτήματα, όμως και άλλες εξέτασαν το θέμα της εξαπάτησης στα online ραντεβού. Οι παλαιότερες έρευνες επικεντρώνονταν αρκετά στο προφίλ των ραντεβού. Έρευνες έδειξαν, για παράδειγμα, ότι οι άνδρες έτειναν να προσθέτουν… «πόντους» στο ύψος τους και να λένε ψέμματα για το επάγγελμά τους, ενώ οι γυναίκες να λένε ψέμματα για το βάρος τους και να δημοσιεύουν λιγότερο αντιπροσωπευτικές φωτογραφίες τους.

Ωστόσο, τα προφίλ αυτά είναι μόνο ένα κομμάτι της διαδικασίας των online ραντεβού. Μόνο μετά από την ανταλλαγή μηνυμάτων θα αποφασίσεις αν θέλεις να συναντήσεις το… έτερόν σου ήμισυ.

Για να κατανοήσουμε πόσο συχνά οι άνθρωποι ψεύδονται στους ή στις συντρόφους τους και τι ψέμματα λένε, αξιολογήσαμε εκατοντάδες μηνυμάτων, που αντάλλαξαν πριν την συνάντησή τους – μια περίοδο, που αποκαλλούμε «φάση της ανακάλυψης». Επιστρατεύσαμε ένα δείγμα περισσότερων από 200 συμμετεχόντων, που μας έδωσαν τα μηνύματά τους από τις πρόσφατες συζητήσεις τους και μας επεσήμαναν τα ψέμματα, με μερικούς από αυτούς να εξηγούν γιατί αυτά τα μηνύματα είχαν όντως στόχο την «εξαπάτηση» και όχι το χιούμορ.

Ανακαλύψαμε, ότι τα ψέμματα μπορούσαν να κατηγοριοποιηθούν σε δύο βασικές κατηγορίες. Η πρώτη ήταν ψέμματα σχετικά με το πως παρουσίαζαν τον εαυτό τους. Αν οι συμμετέχοντες ήθελαν να παρουσιαστούν πιο ελκυστικοί, για παράδειγμα, θα ψεύδονταν σχετικά με το πόσο συχνά πηγαίνουν στο γυμναστήριο. Ή αν το «ταίρι» τους ήταν θρήσκο, θα ψεύδονταν για το πόσο συχνά διαβάζουν τη Βίβλο, ή θα προσπαθούσαν να παρουσιαστούν σαν να έχουν παρόμοια ενδιαφέροντα.

Η δεύτερη κατηγορία ψεμμάτων είχε να κάνει με τη «διαθεσιμότητά» τους, με τους συμμετέχοντες να περιγράφουν γιατί δεν θα μπορούσαν να συναντηθούν, ή να λένε δικαιολογίες για τη «σιγή ασυρμάτου», όταν σταματούσαν την επικοινωνία, λέγοντας ψέμματα για παράδειγμα, ότι δεν είχαν «σήμα».

Αυτά τα ψέμματα είναι τα λεγόμενα «ψέμματα του μπάτλερ», ακριβώς επειδή είναι ένας σχετικά ευγενικός τρόπος να αποφύγεις την επικοινωνία, χωρίς όμως να την διακόψεις εντελώς την επαφή. Αν, δηλαδή, στείλεις ένα μήνυμα του τύπου «Συγνώμη δεν μπορούσα να μιλήσω, το κινητό μου τα έπαιξε», ενώ απλά δεν είχες όρεξη ή δεν ήθελες να μιλήσεις, τότε είπες ένα «ψέμμα του μπάτλερ».

Με αυτά τα ψέμματα, δεν γίνεσαι απαραίτητα ένας κακός τύπος, άλλα μπορούν να βοηθήσουν κιόλας για να μην φανεί πως είσαι διαθέσιμος κάθε στιγμή ή ακόμη και… απελπισμένος!

Έχουν τα ψέμματα κάποιον σκοπό;

Μπορεί η εξαπάτηση σχετικά με το παρουσιαστικό ή τη διαθεσιμότητα να εντοπίζονται στα περισσότερα ψέμματα, ωστόσο παρατηρήσαμε ότι μόλις το 7% των μηνυμάτων του δείγματός μας δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα. Γιατί είναι τόσο χαμηλό αυτό το ποσοστό;

Ένα συμπέρασμα που προκύπτει από πρόσφατες σχετικές έρευνες, μας λέει πως η πλειονότητα των ανθρώπων είναι ειλικρινείς και μόνο λίγοι λένε ψέμματα στο προφίλ τους.

Το να λες ψέμματα για να φανεί ότι ταιριάζεις με κάποιον/α ή για το που βρίσκεσαι, μπορεί να είναι λογικό. Για την ακρίβεια, πολλοί από τους χρήστες του διαδικτύου του περιμένουν αυτό. Υπάρχει κι ένα πλεονέκτημα στο να λες μόνο μικρά ψεμματάκια: μπορείς να ξεχωρίσεις στην μάζα των ανθρώπων, που θα βρεις online, ωστόσο μπορείς να λες πως δεν έκρυψες εντελώς και το ποιος/α είσαι.

Ωστόσο, τα κάπως πιο μεγάλα ψέμματα, όπως για παράδειγμα το να αναφέρεις ότι αγαπάς τα σκυλιά, ενώ στην πραγματικότητα είσαι αλλεργικός σε αυτά, μπορεί να υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη. Τα πολλά μεγάλα ψέμματα μπορούν να σας δημιουργήσουν πρόβλημα στο να βρείτε όντως ΤΟ ταίρι σας. Επιπλέον, κατά την έρευνά μας, υπήρξε και άλλη μια ενδιαφέρουσα διαπίστωση για τα ψέμματα κατά την διάρκεια της «φάσης της ανακάλυψης»: τα ψέμματα, που έλεγε κάποιος/α ήταν ανάλογα των ψεμμάτων, που θεωρεί ότι μπορεί να έλεγε ο/η διαδικτυακός του/της σύντροφος.

Επομένως, αν είσαι ειλικρινής και λες μόνο λίγα ψέμματα, τότε κάτι αντίστοιχο θεωρείς ότι κάνει και ο άλλος. Αν αναζητάς την αγάπη, άλλα λες ψέμματα για να τη βρεις, είναι πολύ πιθανό να αντιληφθείς ότι το ίδιο κάνουν και οι άλλοι.

Επομένως, το να λέμε μικρά ψέμματα για να μας αγαπήσουν είναι φυσιολογικό, και το κάνουμε γιατί εξυπηρετούν έναν σκοπό. Όχι απλά επειδή μπορούμε…


Απόδοση στα ελληνικά, από το άρθρο The lies we tell on dating apps to find love του David Markowitz, Επίκουρου Καθηγητή Social Media Data Analytics στο Πανεπιστήμιο του Όρεγκον, το οποίο δημοσιεύθηκε στο TheConversation.com