Τελικά ποιος μπορεί να ερμηνεύσει Θεοδωράκη;

Author: Share:

Τις τελευταίες εβδομάδες έγινε μεγάλη συζήτηση για το αν μπορεί ή αν επιτρέπεται (εντός ή εκτός εισαγωγικών) στον Σάκη Ρουβά να ερμηνεύσει τραγούδια από το Άξιον Εστί, σε εκδήλωση προς τιμήν του Μίκη Θεοδωράκη στην Νέα Σμύρνη στην Αθήνα, η οποία τελικά πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 2 Μαΐου.

Οι ενστάσεις, αν το  καλοσκεφτείς, ήταν στο ίδιο μήκος κύματος με την απαράδεκτη αντίδραση της Χρυσούλας Διαβάτη πριν από λίγους μήνες, όταν πάλι ο Σάκης Ρουβάς βραβεύθηκε για την ερμηνεία του ως Διόνυσος στις Βάκχες του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Λιγνάδη, στα Βραβεία Κριτικών Θεάτρου και Χορού, Κάρολος Κουν. Τότε η κ. Διαβάτη αρνήθηκε να παραλάβει το δικό της βραβείο, μιλώντας εκτός των άλλων για “αστυνομία θεάτρου” που πρέπει να “συλλαμβάνει” όσους δεν ανήκουν στον χώρο του θεάτρου και ασχολούνται με την υποκριτική. Βλέπετε για την κυρία Διαβάτη, και για άλλους που συμφώνησαν μαζί της, η Τέχνη είναι μάλλον ένα κλειστό «κλαμπ» για λίγους.

Αντίστοιχα το τελευταίο διάστημα, ακούστηκαν αντιδράσεις του τύπου «μα ποιος είναι ο Ρουβάς, που θα τραγουδήσει Θεοδωράκη!», την στιγμή που τραγούδια του έχουν ερμηνεύσει κατά καιρούς μεγάλοι ερμηνευτές. Δεν γνωρίζω από που πηγάζει αυτή η αντίδραση. Θέλω να πιστεύω όχι από το ότι ο Σάκης Ρουβάς είναι φάλτσος και ατάλαντος γιατί, αντικειμενικά, δεν είναι. Από την ελαφρότητα του ως τώρα ρεπερτορίου του τραγουδιστή;

Ας πάμε λίγες δεκαετίες πίσω λοιπόν, στην συνεργασία του Μίκη Θεοδωράκη, με έναν άλλον μεγάλο του ελληνικού πενταγράμμου, τον Γρηγόρη Μπιθικώτση. Ο Μπιθικώτσης ήταν ένας λαϊκός τραγουδιστής, που έβγαζε το μεροκάματό του στα μπουζούκια, όπου νέοι και λιγότερο νέοι της εποχής, τα έσπαζαν κάθε βράδυ. Ξέρετε, λουλούδια, πιάτα, καταστάσεις και εικόνες που θυμίζουν σε μεγάλο βαθμό τα όσα συμβαίνουν σήμερα στα κέντρα διασκέδασης και σε εμάς τους νεότερους έχουν περάσει έτσι όπως έχουν αποτυπωθεί σε εκατοντάδες ελληνικές ταινίες. Το ρεπερτόριο του ήταν επίσης ελαφρό. Πολλοί από εσάς θα σχολιάσετε, πως ο Μπιθικώτσης δεν τραγούδησε ποτέ το «Έλα μου», και δεν υποσχέθηκε ποτέ σε μια κοπέλα, πως θα της κάνει «μακαρόνια με κιμά για να φα», αρκεί να πήγαινε στο σπίτι του, όπως έκανε ο Σάκης Ρουβάς πριν από περισσότερα από είκοσι χρόνια. Δεν μπορούμε όμως να λύσουμε στα πλαίσια αυτού του κειμένου το πρόβλημα του χάσματος γενεών…

Σήμερα, κάποιες δεκαετίες μετά την συνεργασία Θεοδωράκη – Μπιθικώτση, για την οποία επίσης ο Θεοδωράκης δεν πτοήθηκε από τις όποιες αντιδράσεις ακούστηκαν, και ευτυχώς έχουμε να ακούμε ένα εξαιρετικό δείγμα δουλειάς και από τους δύο, ζούμε στην εποχή που διαχωρίζουμε την μουσική και τους δημιουργούς σε «έντεχνους» και «άτεχνους» (;). Θέτουμε διαχωριστικές γραμμές για το ποιος μπορεί να τραγουδήσει τι. Δεχόμαστε ότι ο Γιώργος Νταλάρας (του «Με λένε Πόπη, σαν την γιαγιά μου την Καλλιόπη…») ή ο Γιάννης Κότσιρας (που θέλει το σεντόνι μιας ανώνυμης γυναικείας ύπαρξης, ενώ ταυτόχρονα δεν μετανιώνει, δεν της θυμώνει και αναρωτιέται που να ‘ναι) μπορούν να τραγουδούν Μίκη, άλλα όχι ο Ρουβάς. Βέβαια την καλύτερη απάντηση σε όλους αυτούς, έδωσε ο ίδιος ο Μίκης Θεοδωράκης, που είπε το αυτονόητο: ότι τα τραγούδια του έχουν απαγορευτεί πολλές φορές, για να απαγορεύσει να τα ερμηνεύει ο οποιοσδήποτε, και πως ο χρόνος και το κοινό θα κρίνει τον κάθε ερμηνευτή.

Εν τέλει ο Σάκης Ρουβάς ερμήνευσε το Άξιον Εστί (που παρεμπιπτόντως, ας μην ξεχνάμε ότι πρόκειται για έργο του Οδυσσέα Ελύτη, που μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης) και καταχειροκροτήθηκε. Μπορείτε να δείτε ένα απόσπασμα από την συναυλία στο παρακάτω βίντεο (από την χρήστη aspa kara στο YouTube):

Η άποψη μου είναι, πως η ερμηνεία του ήταν αξιοπρεπής μεν, άλλα τον «πρόδωσε» η προσπάθεια του να ακουστεί βαρύτονος, τουλάχιστον στο συγκεκριμένο τραγούδι. Ωστόσο, το ότι κανείς δεν του απαγόρευσε αυτή την ερμηνεία, έδωσε την ευκαιρία σε εμένα και σε εσάς να κρίνουμε την προσπάθεια του. Και αυτό είναι το σημαντικότερο.