Ζούμε στην εποχή της φίμωσης

Author: Share:

Ποιος είπε πως ζούμε σε μια εποχή ελευθερίας έκφρασης και λόγου, που αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο κάθε δημοκρατικής κοινωνίας; Μπορεί να κατοχυρώνεται νομικά το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης, τι συμβαίνει όμως επί της ουσίας; Μήπως είναι μια ψευδαίσθηση;

Τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα έχει εγκλωβιστεί στη δίνη της κρίσης. Μιας κρίσης, όμως, που δεν είναι μόνο οικονομική. Είναι κυρίως πολιτική, και κρίση κουλτούρας που βοήθησε να ξεπηδήσουν τα πιο άσχημα χαρακτηριστικά της κοινωνίας μας, ένα από τα οποία είναι, δυστυχώς, η αδυναμία μας να συμμετέχουμε σε στοιχειώδη διάλογο. Έχουμε χωριστεί σε δυο στρατόπεδα, που καθώς περνά ο καιρός, λιγοστεύουν όλο και περισσότερο οι κοινές συντεταγμένες τους. Είμαστε «εμείς» και οι «άλλοι». Το αντιλαμβανόμαστε καθημερινά, διαβάζοντας σχόλια κάτω από κείμενα σε διάφορα μέσα, ή σε δημοσιεύσεις στα social media.

Αυτή η αντίληψη έχει περάσει ακόμα και στον χώρο της δημιουργίας, όπως η γελοιογραφία. Τελευταίο «θύμα» της ο Αρκάς, ένας από τους μεγαλύτερους καλλιτέχνες, που έχει γνωρίσει η χώρα μας, τις τελευταίες δεκαετίες. Σήμερα (σ.σ. 26 Ιουνίου 2015) τα ξημερώματα στην σελίδα του στο Facebook ανακοινώθηκε, πως με δική του εντολή, οι δημοσιεύσεις αναστέλλονται μέχρι νεοτέρας. Λίγο αργότερα ακολούθησε δεύτερη, διευκρινιστική, δημοσίευση:

Στο κλίμα τής πολιτικής βαρβαρότητας κάποιοι παρεξήγησαν κάποιες αναρτήσεις και έκαναν κακοήθη σχόλια. Έφτασαν σε σημείο να υπαινιχθούν ότι ο Αρκάς χρηματίζεται από συγκεκριμένα κέντρα για τα σκίτσα που αναρτήσαμε. Δεν συμφωνούμε με την απόφαση του Αρκά, αλλά καταλαβαίνουμε απολυτά έναν άνθρωπο που σε όλη του τη ζωή απέφυγε τη δημοσιότητα, να διασύρεται από ανεγκέφαλους επειδή, χωρίς κανένα κέρδος, έδωσε την άδεια να δημοσιεύονται σκίτσα του στο FB

Στα πλαίσια της ελευθερίας του λόγου είναι θεμιτός και επιθυμητός ο αντίλογος και η αντίθετη άποψη, ιδανικά συνοδευόμενος με επιχειρήματα, προς όφελος του διαλόγου. Ο χλευασμός εκείνου που έχει διαφορετική άποψη από εσένα ξεφεύγει λίγο από αυτά τα πλαίσια. Οι αναπόδεικτες καταγγελίες, που συνοδεύονται με ύβρεις και επιθέσεις ξεπερνούν ξεκάθαρα τα όρια.

Όλα τα παραπάνω εξοργίζουν, άλλα κυρίως προβληματίζουν, γιατί εκτός των άλλων αναδεικνύουν την υποκρισία της κοινωνίας: πόσοι από αυτούς, που «επιτέθηκαν» στον Αρκά και σε άλλους, δήλωναν πριν από λίγους μήνες πως «ήταν Charlie Hebdo» και θα διαμαρτύρονταν αν για οποιονδήποτε λόγο φιμώνονταν;

Θα μπορούσαμε να είμαστε αισιόδοξοι, πως αυτό το κλίμα θα ανατραπεί και θα εκλείψει η βαρβαρότητα. Όμως, το ψάρι βρωμάει από το κεφάλι και πως να αισιοδοξείς μέσα σε ένα φαύλο κύκλο, όπου αυτές οι συμπεριφορές τρέφονται και ενθαρρύνονται από τους πολιτικούς μας και οι οποίοι με την σειρά τους, προέρχονται μέσα από αυτή την κοινωνία;

Η δημοκρατία και η ελευθερία του λόγου, δεν είναι δεδομένη. Επίσης δεν έχει να κάνει με κάτι, που είναι γραμμένο στις σελίδες ενός Συντάγματος, άλλα στην συνείδηση και στην συμπεριφορά των πολιτών. Θέλει καθημερινό αγώνα και σπάνια είναι κάποιος άλλος, εκείνος που στο αφαιρεί. Συνήθως εμείς οι ίδιοι είμαστε, που την εγκαταλείπουμε…

 

Update:

Το σκίτσο του Αρκά, που προκάλεσε τις αντιδράσεις – επιθέσεις ήταν το ακόλουθο:

arkas-2