Αυτά είναι τα κτήρια, που θαύμασαν οι συμμετέχοντες του 2ου Open Lesvos

Σε μια από τις πιο όμορφες πολιτιστικές δράσεις, οργανωμένη μάλιστα αποκλειστικά από εθελοντές, είχε την ευκαιρία να απολαύσει το κοινό της Λέσβου το πρώτο Σαββατοκύριακο του Νοεμβρίου. Οι συμμετέχοντες του 2ου Open Lesvos εξασφάλισαν… αστραπιαία τη συμμετοχή τους, εξαντλώντας τις διαθέσιμες θέσεις σε 3 μόλις ώρες από το άνοιγμα των εγγραφών. Κάπως έτσι τους δόθηκε η ευκαιρία να μπουν και να μάθουν λεπτομέρειες τόσο για την αρχιτεκτονική όσο και για τις ιστορίες πίσω από την κατασκευή τους ή και την καθημερινότητα μέσα σε αυτά (άλλα και στη Μυτιλήνη της εποχής!) σε τέσσερα κτήρια κατά μήκος της οδού Βενιζέλου, από τον Μακρύ Γυαλό μέχρι και την περιοχή της Σουράδας.

Ας δούμε ποια ήταν αυτά…

2ος Παιδικός Σταθμός Μυτιλήνης

Το κτίριο βρίσκεται στη Σουράδα, επί της οδού Ελ. Βενιζέλου, πολύ κοντά στις εγκαταστάσεις του Ναυτικού Ομίλου Μυτιλήνης. Ιδιοκτήτης του ήταν ο Χαρίλαος Αγγελέτος, αυτοδημιούργητος έμπορος της διασποράς με καταγωγή από τη Μυτιλήνη. Καθώς δεν απέκτησε απογόνους η κατοικία κληροδοτήθηκε στα Φιλανθρωπικά Καταστήματα Μυτιλήνης, τα οποία και παραμένουν ιδιοκτήτης του κτιρίου έως σήμερα. Στην παρούσα κατάσταση στεγάζει τον Β’ παιδικό σταθμό της Μυτιλήνης.

Η τυπολογία του κτιρίου, παρόλο που έχει στοιχεία από άλλες νεοκλασσικές κατοικίες της εποχής, παρουσιάζει αισθητές διαφοροποιήσεις και ως προς την κάτοψη (πολυγωνικοί χώροι, οπισθοχώρηση του ορόφου) αλλά και ως προς τη διακόσμηση (έντονο πομπώδες ύφος με υπερβολικά πυκνά διακοσμητικά στοιχεία). Ιδιαίτερη προσοχή αξίζει ο πολυγωνικός χώρος (κεντρικό χωλ) στην είσοδο της κατοικίας που δημιουργεί ένα είδος γκαλερίας με μεγάλα ανοίγματα που δεν συναντάται σε άλλα κτίρια της εποχής.

Πηγή: Σωτηρίου – Δωροβίνη Ιωάννα, «Η αρχιτεκτονική των κατοικιών της Ανώτερης Αστικής Τάξης της Μυτιλήνης (1850-1930)», διδακτορική διατριβή, ΕΜΠ, Αθήνα 1999.

Πύργος Μυτιλήνης

Το κτίριο βρίσκεται στην οδό Ελ.Βενιζέλου στη περιοχή Σουράδα της Μυτιλήνης. Αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικότερα δείγματα μνημειακής αρχιτεκτονικής της Μυτιλήνης με μοναδικό αρχιτεκτονικό στιλ Second empire συγκερασμένο με στοιχεία διαφόρων ρυθμών από διαφορετικές ιστορικές περιόδους και τόπους με ιδιαίτερη έμφαση στα διακοσμητικά στοιχεία. Χτίστηκε το 1916 από τους αρχιτέκτονες Ιγνάτιο Βαφειάδη και Ασημάκη Φούσκα και ήταν ιδιοκτησία του αυτοδημιούργητου εμπόρου και επιχειρηματία Κωνσταντίνου Χατζηχριστόφα. Γνωστό και ως <<ζαχαρένιος πύργος>> (λόγω της ενασχόλησης του ιδιοκτήτη με την εμπορία ζάχαρης) υπήρξε σύμβολο της οικονομικής ακμής της Μυτιλήνης. Από το 1999 λειτουργεί ως boutique ξενοδοχείο πολυτελείας με την ονομασία <<Πύργος της Μυτιλήνης>>.

Το κτίριο αναπτύσσεται κάθετα σε τρία επίπεδα και τη σοφίτα στα οποία η προοδευτική ένταση του ρυθμού σηματοδοτεί τις διαφορετικές λειτουργίες/χρήσεις της οικείας. Έτσι από τον υπόγειο χώρο αποθήκευσης, το υπερυψωμένο ισόγειο, τον όροφο των δωματίων στον οποίο συναντάμε τη ‘σέρρα’ (προεξέχων καθιστικός χώρος που αποτελεί ένα ξεχωριστό τυπολογικό στοιχείο), καταλήγουμε πολύ ψηλά στην περίτεχνη σοφίτα με το κυκλικό belvedere δωμάτιο και την πανοραμική θέα. Ο κεντρικός μορφολογικός όγκος κυλινδρικού σχήματος (πύργος) που υψώνεται πολύ ψηλά προσδίδει χαρακτηριστική πλαστικότητα και κίνηση στο κτίριο.

Βιβλιογραφία :

Σωτηρίου – Δωροβίνη Ιωάννα, «Η αρχιτεκτονική των κατοικιών της Ανώτερης Αστικής Τάξης της Μυτιλήνης (1850-1930)», διδακτορική διατριβή, ΕΜΠ, Αθήνα 1999.

Συνέντευξη:

Ομάδα Περιεχομένου OpenLesvos με κ.Δρεκόλια τον Οκτώβριο του 2018, απομαγνητοφώνηση Μυρσίνη Σάκκη

Οικία Γεωργαντέλλη

Αρχικός ιδιοκτήτης του κτιρίου υπήρξε ο Σπυρίδων Τζωρτζίδης, αυτοδημιούργητος έμπορος της διασποράς. Η οικία εκτιμάται ότι ανεγέρθη το 1912 σε σχέδια του αρχιτέκτονα Ασημάκη Φούσκα, εντός επικλινούς οικοπέδου στην περιοχή της Σουράδας το οποίο εκτείνεται έως τη θάλασσα. Στην ίδια ιδιοκτησία χτίστηκε και δεύτερη κατοικία για την αδερφή του Σπ. Τζωρτζίδη σε σχέδια του ίδιου αρχιτέκτονα. Το κτίριο παρέμεινε εγκαταλελειμμένο επί σειρά ετών με αποτέλεσμα να υποστεί φθορές με εμφανέστερη την κατάρρευση του σαχνισιού του ορόφου. Το 1998 αγοράστηκε από τον ιατρό Δημήτριο Γεωργαντέλλη, ο οποίος προχώρησε στην αποκατάσταση του και το χρησιμοποιεί ως κατοικία μέχρι και σήμερα.

H κατοικία οργανώνεται σε τέσσερα επίπεδα: το ημιυπόγειο με τους βοηθητικούς χώρους, δύο ορόφους κύριας κατοικίας και τη σοφίτα. Η τριμερής διάθρωση του επίσημου ορόφου διακόπτονταν από διάδρομο στην πίσω πλευρά, ο οποίος ένωνε τους καθημερινούς χώρους. Η μορφολογία του κτιρίου δέχεται επιρροές διαφορετικών αρχιτεκτονικών στιλ, συνδυάζοντας στοιχεία παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, νεοκλασικισμού και στιλ Picturesque.

Πηγές:

Σωτηρίου – Δωροβίνη, Ιωάννα «Η αρχιτεκτονική των κατοικιών της ανώτερης αστικής τάξης της Μυτιλήνης (1850 – 1930)», διδακτορική διατριβή, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ), 2001

Προφορική μαρτυρία την 03-10-2018 του νυν ιδιοκτήτη της κατοικίας Δημήτριου Γεωργαντέλλη

Κτήριο Χαλκιάδη

Το κτίριο βρίσκεται στην οδό Βολογιάννη στη Σουράδα της Μυτιλήνης. Παρ’ όλο που η περιοχή χαρακτηρίζεται από τα εντυπωσιακά αρχοντικά της, το συγκεκριμένο κτίριο διαφέρει καθώς πρόκειται για ένα σύγχρονο μοντέρνο κτίριο. Κατασκευάστηκε το 1988-89 σε σχέδια του αρχιτέκτονα Ηλία Ζέγγελη σε συνεργασία με τους Ηλία Βενέρη και Ελένη Τσιγάντε. Η κατοικία βρίσκεται στο ψηλότερο σημείο σε ένα επίμηκες και επικλινές οικόπεδο με διπλή θέα προς τη θάλασσα και το κάστρο της Μυτιλήνης από τη μία και προς τον κήπο του από την άλλη. Αναπτύσσεται σε τρία επίπεδα τα οποία συνδέονται με ένα ανισοϋψές επίπεδο εισόδου, όπου βρίσκεται και το κεντρικό κλιμακοστάσιο. Χαρακτηριστικός είναι ο υψηλότερος όροφος με το τεράστιο καθιστικό-κουζίνα σε ελεύθερη διάταξη, χωρίς διαχωριστικά. Ένα ακόμα εντυπωσιακό στοιχείο του κτιρίου είναι η πέργκολα στον πρόβολο του ορόφου. Από τον αρχιτέκτονα σχεδιάστηκε κάθε λεπτομέρεια, ακόμα και τα φωτιστικά.

Πηγές:

Σύγχρονη Ελληνική Αρχιτεκτονική 1, Εξοχικά σπίτια στη θάλασσα, Ελεύθερος Τύπος, Μάλλιαρης παιδεία

Συνέντευξη Ομάδα Περιεχομένου Open Lesvos με κ.Χαλκιάδη τον Οκτώβριο του 2018


Διαβάστε επίσης: Η νέα γενιά του Open Lesvos ξεκλειδώνει τα μυστικά της φετινής δράσης


Πηγή πληροφοριών/φωτογραφιών: Open Lesvos –  επισκεφθείτε την ιστοσελίδα της διοργάνωσης για περισσότερες πληροφορίες και φωτογραφικό υλικό.