Πόσο ελεύθερος πια είναι αυτός ο Τύπος!

Ο δημοσιογράφος Γιώργος Παπαζαχαρίου γράφει για την ελευθερία του Τύπου και τους κατευθυνόμενους δημοσιογράφους…

«Η δημοσίευσις είναι η ψυχή της δικαιοσύνης»

«Η μετάδοση ανακριβών, παραπλανητικών και ψευδών ειδήσεων στην Ελλάδα δεν οφείλεται μόνο στους πολιτικούς ηγέτες και τα συμφέροντα με τα οποία διαπλέκονται, αλλά και στους ίδιους τους δημοσιογράφους που τα υπηρετούν.»

Αυτό είναι το αξίωμα της δημοσιογραφίας, και της δημοκρατίας κατ’ επέκταση. Η ελευθερία στον τύπο είναι ένας αξιόπιστος δείκτης της ποιότητας του πολιτεύματος.

Η Ελλάδα στην ετήσια έκθεση που  συντάχθηκε από τους Δημοσιογράφους Χωρίς Σύνορα (RSF), για την ελευθερία στην ενημέρωση, βρίσκεται φέτος στην 74η θέση, ανάμεσα σε 180 χώρες. Αν και έχει ανέβει 14 θέσεις από την 88η   το 2017, σίγουρα βρίσκεται ακόμη πολύ χαμηλά, χαμηλότερα από όλες τις χώρες της Ε Ε πλην της Βουλγαρίας βρίσκεται στην 111η θέση.

Ο Παγκόσμιος Δείκτης Ελευθερίας του Τύπου του 2018, αντικατοπτρίζει και την αυξανόμενη εχθρότητα προς τους δημοσιογράφους. Η εχθρότητα προς τα μέσα ενημέρωσης, η οποία ενθαρρύνεται ανοιχτά από τους πολιτικούς ηγέτες, και τις προσπάθειες αυταρχικών καθεστώτων να προβάλλουν τη δικό τους πρότυπο της δημοσιογραφίας, αποτελούν απειλή για τις δημοκρατίες. Στην Ελλάδα τραγικό και τρανό παράδειγμα το μαύρο στην ΕΡΤ το 2013, αλλά η λεκτική βία των πολιτικών σύσσωμης της αντιπολίτευσης εναντίον της, από την πρώτη μέρα της επαναλειτουργίας της.

Κάθε χρόνο δολοφονούνται και φυλακίζονται όλο και περισσότεροι δημοσιογράφοι και φιμώνονται ΜΜΕ. Φέτος πριν ακόμα εκπνεύσει το 2018 έχουμε 58 δολοφονίες επαγγελματιών δημοσιογράφων, 10 δολοφονίες δημοσιογράφων των πολιτών και 4 άλλων ειδικοτήτων εργαζομένων στα ΜΜΕ..Επίσης αυτή τη στιγμή βρίσκονται φυλακισμένοι 170 επαγγελματίες δημοσιογράφοι 149 δημοσιογράφοι των πολιτών και 19 άλλων ειδικοτήτων.

Η μετάδοση ανακριβών, παραπλανητικών και ψευδών ειδήσεων στην Ελλάδα δεν οφείλεται μόνο στους πολιτικούς ηγέτες και τα συμφέροντα με τα οποία διαπλέκονται, αλλά και στους ίδιους τους δημοσιογράφους που τα υπηρετούν.

Σύμφωνα  δε με μια άλλη νέα έρευνα του Pew Research Center σε 38 χώρες η Ελλάδα βρίσκεται στον πάτο του πίνακα της αξιοπιστίας των ΜΜΕ (βλ. εδώ)

Η μετάδοση ανακριβών, παραπλανητικών και ψευδών ειδήσεων στην Ελλάδα δεν οφείλεται μόνο στους πολιτικούς ηγέτες και τα συμφέροντα με τα οποία διαπλέκονται, αλλά και στους ίδιους τους δημοσιογράφους που τα υπηρετούν. Αιτία  παραπληροφόρησης αποτελεί η αυτολογοκρισία αλλά και η έλλειψη ουσιαστικής παιδείας, τόσο του πομπού των πληροφοριών, όσο και του δέκτη αυτών.

Η αναπαραγωγή στερεοτύπων από τον τύπο, ενισχύει τις προκαταλήψεις και την μισαλλοδοξία. Η προσφυγική κρίση δημιούργησε το κατάλληλο περιβάλλον για στοχοποίηση, όχι μόνον των προσφύγων και μεταναστών, αλλά και των αλληλέγγυων και των δημοσιογράφων που τόλμησαν να αποκαλύψουν τα μισαλλόδοξα ξενοφοβικά κίνητρα των κατασκευαστών ψευδών ειδήσεων. Η κατασκευή εθνοκεντρικών στερεότυπων από τον τύπο στο παράδειγμα του Μακεδονικού ζητήματος είναι προφανής. Η στάση  των  MME, άσκησε ιδιαίτερη επίδραση στην πληροφόρηση του κοινού και συνέβαλε στην κινητοποίηση πρωτόγνωρων αποθεμάτων από εθνικιστικά συναισθήματα.

Είναι πλέον κοινά αποδεκτό ότι τα MME, όσον αφορά την αναμετάδοση των γεγονότων, αφενός, κινούνται μέσα σε συγκεκριμένα ερμηνευτικά πλαίσια, τα οποία καθορίζονται από μια σειρά πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών παραγόντων, και, αφετέρου, επηρεάζονται από τις κοινωνικές συνθήκες μέσα στις οποίες δρουν. Δεν αντανακλούν απλώς την κοινωνική πραγματικότητα, αλλά αποτελούν έναν από τους παράγοντες που την ορίζουν και τη συγκροτούν. Ο δρόμος για την ελευθερία του τύπου δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα, ενώ αντίθετα ο δρόμος του κατευθυνόμενου κονδυλοφόρου είναι μια ευθεία. Μόνο που για να τον διασχίσεις πρέπει απαραιτήτως να είσαι πάντα σκυφτός.


* Ο Γιώργος Παπαζαχαρίου είναι δημοσιογράφος, ραδιοφωνικός παραγωγός και πρώην προϊστάμενος της Υποδιεύθυνσης των Περιφερειακών της ΕΡΤ.


To The Free Press είναι ένα ελεύθερο μέσο, που υποστηρίζει την πολυφωνία, την ελευθερία της άποψης και του λόγου. Αν θέλετε να δημοσιευθεί κάποιο άρθρο σας στην στήλη Guest, τότε μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας με email στο thefreepressgr@gmail.com στέλνοντάς μας το κείμενό σας και λίγες πληροφορίες για εσάς. Διατηρούμε το δικαίωμα μη δημοσίευσης ανώνυμων ή/και συκοφαντικών άρθρων, όπως και άρθρων που με οποιονδήποτε τρόπο περιέχουν ρητορική μίσους και ρατσισμού. Τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν αποκλειστικά την άποψη του συντάκτη τους, την οποία δεν συμμερίζεται απαραίτητα η ομάδα του The Free Press.